صفحه نخست
مصوبات مربوط به معاینه فنی خودروهای کشور مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل

در این بخش کلیه ماده ها و تبصره های مربوط به معاینه فنی خودرو در قوانین ، مقررات و مصوبات کشور جمع آوری شده است.



1-     آئین نامه راهنمائی و رانندگی مصوب 18/2/47



ماده 37 – راندن کلیه وسایل نقلیه عمومی بدون در دست داشتن برگ معاینه معتبر ممنوع است. این برگ که مدت اعتبارش در متن آن قید می گردد باید همیشه بر سطح داخلی شیشه جلو وسیله نقلیه به نحوی که برای ماموران انتظامی قابل رؤیت باشد نصب گردد.

ماده 38 – شهربانی می تواند از کلیه وسایل نقلیه هر سال یک یا چند نوبت معاینه به عمل آورده در این صورت مالکین و رانندگان مکلفند ، وسایل نقلیه خویش را جهت معاینه در تاریخ و محلی که شهربانی قبلاً اعلام می نماید حاضر سازند.

ماده 39 - هیچ کس مجاز به صدور برگ معاینه نیست مگر آنکه اجازه این کار کتباً از طرف شهربانی به وی داده شده باشد.

ماده 40 – شهربانی می تواند به بنگاه باربری یا مسافربری یا تعمیرگاهها یا امثال آنها که مجهز به وسایل فنی کامل و مورد لزوم و مکانیزه باشند ، اجازه معاینه وسایل نقلیه و همچنین صدور برگ معاینه آنها را بدهد.این قبیل بنگاهها باید دفتری برای ثبت مشخصات وسایل نقلیه و برگ های معاینه داشته باشند.

ماده 41- شهربانی پس از معاینه وسیله نقلیه در صورت وجود تجهیزات مقرر در این آئین نامه و فقدان نقص فنی  برگ معاینه صادر و به آورنده وسیله تسلیم می نماید.

ماده 42 – رانندگان یا مالکین وسایل نقلیه ای که ضمن معاینه ، معیوب یا ناقص تشخیص داده می شودفقط می توانند آن را در تاریخ و مسیری که در برگ اجازه نامه صادر و از طرف مامور معاینه کننده مشخص می شود تا تعمیرگاه یا گاراژ منتقل سازد.

ماده 43 – در موردی که حرکت وسیله نقلیه در راههای عمومی طبق نظر کارشناس فنی شهربانی یا ژاندارمری به واسطه معایب و نواقص مکانیکی خطرناک باشد پلاک آن اخذ و پس از رفع معایب و نواقص و معاینه مجدد مسترد می شود.

ماده 44 – شهربانی موظف است در مواقع ضروری بنگاهها و تعمیرگاههای مذکور در ماده 40 را بازرسی کند چنانچه به هر جهتی از جهت صلاحیت معاینه کنندگان وسائط نقلیه را مورد تردید قرار دهد اجازه صادره را لغو نماید.

ماده 45 – در شهرهائی که شهربانی محل فاقد افسر کاردان فنی باشد رانندگان وسایل نقلیه عمومی باید اقلاً هر 3 ماه یکبار برای معاینه وسیله نقلیه خود و دریافت برگ معاینه به نزدیکترین شهربانی که دارای کاردان فنی است یا محلی که از طرف شهربانی تعیین و اعلام شده است مراجعه نماید.



2-     قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب 3/11/74 مجلس شورای اسلامی



ماده 4 - استفاده از وسایل نقلیه موتوری که بیش از حد مجاز مقرر دود و آلوده کننده های دیگر وارد هوای آزاد می نمایند ممنوع است . حد مجاز خروجی وسایل نقلیه موتوری توسط سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری وزارت صنایع تعیین و به تصویب شورای عالی حافظت محیط زیست می رسد.

ماده 5 – هر وسیله نقلیه موتوری که به کار گرفته می شود باید دارای گواهینامه مخصوص مبنی بر رعایت حد مجاز خروجی آلوده کننده های عهوا باشد . دارندگان وسایل نقلیه موتوری مکلفند همه ساله وسایل نقلیه خود را در مراکز مورد تائید سازمان حفاظت محیط زیست کمه توسط شهرداری ها ایجاد می گردد تحت آزمایش و معاینه قرار داده و گواهینامه مبنی بر رعایت حد مجاز آلودگی را دریافت نمایند. در غیر اینصورت از تردد وسایل نقلیه فاقد گواهینامه مذکور به ترتیبی که در آئین نامه اجرائی این قانون تعیین می شود جلوگیری خواهد شد.

تبصره 1 – هزینه انجام آزمایش و معاینه وسایل نقلیه مذکور طبق تعرفه ای که توسط وزارت کشور و سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیئت وزیران می رسد اخذ خواهد شد.

تبصره 2 – تاریخ شروع اجرای این ماده و تبصره های آن حداکثر یک سال پس از تصویب این قانون تعیین می شود و سازمان محیط زیست و شهرداری و سایر دستگاههای ذیربط موظفند ظرف مدت مذکور امکانات لازم جهت اجرای این ماده را فراهم کنند.





3- مصوبه شماره 161 مورخ 27/5/77 شورای عالی حفاظت محیط زیست



به استناد مفاد ماده 4 قانون نحوه آلودگی هوا مصوب 3/3/1374 مجلس شورای اسلامی حد مجاز خروجی از اگزوز وسایل نقلیه موتوری ( خودروهای بنزینی در حال تردد ) به شرح جدول 11-2 تصویب و اعلام می گردد:


جدول 1- حد مجاز خروجی از اگزوز وسایل نقلیه موتوری



سه سال پس از تصویب


دوسال پس از تصویب


یکسال پس از تصویب


درسال تصویب


نوع آلاینده

4 درصد حجمی


5درصد حجمی


6 درصد حجمی


5/6 درصد حجمی


(CO) منواکسید کربن

400PPM


500PPM


600PPM


700PPM


هیدروکربنهای نسوخته (HC)



4- مصوبه حد مجاز خروجی وسایل نقلیه موتوری



شورای عالی حفاظت محیط زیست به استناد ماده 4 قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب 3/3/1374 و با توجه به موافقتنامه سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنایع و معادن در این زمینه ، حد مجاز گازهای خروجی از اگزوز موتور سیکلت های دوزمانه و چهارزمانه در حال کار را به شرح زیر تصویب نمود تا پس از فراهم شدن امکانات در تهران و سایر شهرها به مورد اجرا گذاشته شود:



جدول 2 – حد مجاز گازهای خروجی از اگزوز موتورسیکلتهای دوزمانه و چهارزمانه



درسال تصویب


نوع آلاینده

8 درصد حجمی


موتورهای دوزمانه و چهارزمانه  -(CO) منواکسید کربن

1600 PPM


- موتورهای چهارزمانه (HC) هیدروکربنهای نسوخته

10000PPM


- موتورهای دوزمانه (HC) هیدروکربنهای نسوخته



توضیح 1- استانداردهای مذکور طی سالهای آتی با نظر سازمان حفاظت محیط و هماهنگی وزارت صنایع و معادن کاهش یافته تا به استانداردهای قابل قبول بین المللی برسد.

توضیح 2 – کلیه موتورسیکلتهای در حال خلاص و در 50+2000 د.ر در دقیقه برای موتورسیکلتهای دنده ای و 50+1500 دور دقیقه برای موتورسیکلت های گازی.



5- آئین نامه اجرائی قانون نحوه جلوگیری ازآلودگی هوا مصوب 28/6/79 هیئت وزیران



هیئت وزیران در جلسه مورخ 16/6/1379 بنا به پیشنهاد شماره 3/1494/2 مورخ 4/6/1377 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد ماده 35 قانون نحوه جل.گیری ازآلودگی هوا مصوب 1374 آئین نامه اجرائی قانون یاد شده رابه شرح زیر تصویب نمود:

کلیات

ماده 1 – عبارات و اصطلاحاتی که در این آین نامه به کار رفته است، به شرح زیر تعریف می شوند:

الف ) قانون : قانون نحوه جلوگیری ازآلودگی هوا مصوب 3/2/1374 مجلس شورای اسلامی

ب ) سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست

پ ) مواد آلوده کننده هوا: هر نوع ماده گازی، بخار ، مایع، جامد و یا مجموعه ترکیبی از آنها که در هوای آزاد پخش و باعث آلودگی هوا و یا موجب تشدید آلودگی آن شود و یا ایجاد بوهای نامطبوع نماید از قبیل دود، دوده، ذرات معلق ، اکسیدهای گوگرد، اکسیدهای ازت ، مونواکسید کربن، اکسیدکننده ها ، هیدورکربن ها ، اسیدها ، آمونیاک و نظایر آن.

ت ) گواهینامه مخصوص: تائیدیه کتبی مراکز معاینه مبنی بر رعایت حد مجاز آلودگی توسط وسایل نقلیه موتوری که به صورت برچسب صادر و بر روی وسایل نقلیه مذکور الصاق می شود.این گواهینامه مب تواند علاوه بر رعایت حد مجاز آلودگی ، رعایت ضوابط ایمنی را در بر داشته باشد.

ث ) آلوده کننده : هر شخص حقیقی که اداره یا تصدی منابع مولد آلودگی را خواه برای خود ، خواه به نمایندگی از طرف شخص یا اشخاص حقیقی و حقوقی دیگر برعهده داشته و یا شخصاً و به طرق مختلف عامل ایجاد آلودگی باشد.

ماده 2- منابع آلوده کننده هوا غیر از کارخانه ها و کارگاههای موضوع آئین نامه اجرائی فصل سوم قانون به شرح ذیل طبقه بندی می شوند:

الف ) وسایل نقلیه موتوری : هر نوع وسیله ای که با موتور های درون سوز حرکت می کند و برای حمل و نقل مورد استفاده قرار می گیرد و در صورت به کار انداختن ، منشاء ایجاد یک یا چند ماده آلوده کننده می گردد.

ب ) وسایل تجاری ، خانگی و منابع متفرقه :

1- منابع تجاری به محلهای مشخصی اطلاق می شود که برای انجام فعالیتهای تجاری و خدماتی و نگهداری و عرضه تولیدات کالا و خدمات مورد استفاده قرار می گیرد و بدون اینکه محدود به موارد زیر گردد ، برحسب نوع فعالیت خدماتی و یا تجاری شامل گروههای زیر می گردد:

گروه اول ) هتل ها ، مهمانخانه ها ، رستوران ها ، شیرینی پزی ها ، نانوائی ها ، گرمابه ها و امثال اینها.

گروه دوم ) دامداری ها ، مرغداری های صنعتی ، کشتارگاهها ، موسسات نگهداری حیوانات و امثال آن .

گروه سوم ) بیمارستانها ، مراکز درمانی و بهداشتی ، آزمایشگاهها و امثال اینها

2-منابع خانگی، از قبیل منازل و واحدها و مجتمع های مسکونی به مکانی اطلاق می شود که صرفاً جهت سکونت مورد استفاده واقع می شود.

3- منابع متفرقه عبارتست از منابعی غیر از کارخانه ها ، کارگاهها ، وسایل نقلیه موتوری و منابع تجاری و خانگی و هر عملی که ایجاد آلودگی هوا نماید از قبیل آتش سوزی زباله ها و انباشتن مواد زائد و متعفن در هوای آزاد.

ماده 3 – سازمان موظف است نسبت به شناسائی و تعیین نوع و میزان مواد آلوده کننده هوا به طرق مقتضی از جمله اخذ اطلاعات ، مدارک لازم و در صورت لزوم بازدید و بازرسی اقدام نماید.

تبصره : کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی مکلفند آمار، اطلاعات و اسناد و مدارک مورد نیاز سازمان را که در جهت اجرای قانون و این آئین نامه درخواست می شود ، در اختیار سازمان قرار دهند.



وسایل نقلیه موتوری



ماده 4 – شرایط ایجاد مراکز معاینه وسایل نقلیه موتوری اعم از بنزینی ، گازسوز و تجهیزات آن توسط سازمان با هماهنگی وزارتخانه های کشور و صنایع تنظیم و ابلاغ خواهد شد.

تبصره : سازمان مجاز است در جهت حصول اطمینان از روند مطلوب در اجرای ماده 5 قانون و عملکرد صحیح مراکز معاینه نسبت به اخذ آمار و اطلاعات هر یک از مراکز مزبور از طریق شهرداری های ذیربط و انجام معاینات و آزمایشهای موردی از برخی وسایل نقلیه موتوری که توسط مراکز یاد شده مورد آزمایش قرار گرفته و گواهی زیست محیطی دریافت داشته اند ، اقدام نماید.

ماده 5 – رانندگان وسایل نقلیه موتوری مکلفند برچسب حاوی گواهینامه مخصوص را در محل مناسبی که توسط مراکز معاینه تعیین می شود ، بر روی شیشه اتومبیل خود نصب نمایند.

ماده 6 – طبق زمانبندی مصوب شورایعالی ترافیک از تردد وسایل نقلیه موتوری که فاقد برچسب موضوع ماده 5 باشند ، در شهرهای تهران ،  مشهد ، اصفهان ، تبریز ، شیراز ، اراک ، اهواز و کرج توسط ماموران انتظامی ( ماموران راهنمائی رانندگی) جلوگیری شده و رانندگان مسایل نقلیه مذکور مطابق ماده 28 قانون محکوم خواهند شد.

تبصره 1 – وسایل نقلیه موتوری مذکور تا هنگام رفع موجبات آلودگی و انجام معاینه مجدد و دریافت گواهینامه ، اجازه تردد نخواهند داشت.

تبصره 2 – شمول مقررات این ماده به سایر شهرها بنا به تصویب شورایعالی محیط زیست خواهد بود.

تبصره 3 – از تردد موتورهای دوزمانه براساس زمانبندی که سازمان تعیین می کند در شهرهای یاد شده جلوگیری خواهد شد.

6- آئین نامه اجرائی نحوه جلوگیری از آلودگی صوتی مصوب 1/4/78 هیئت وزیران

ماده6 – مراکز معاینه و آزمایش وسایل نقلیه موتوری موضوع ماده 5 قانون موظفند انواع وسایل نقلیه موتوری مورد بازدید را از جهت استانداردها و حد مجاز آلودگی صوتی ممنوع می باشد . نیروی انتظامی از تردد هر نوع وسیله نقلیه موتوری فاقد گواهینامه موضوع ماده 6 ممانعت به عمل آورده و عاملین یا رانندگان اینگونه وسایل نقلیه را به مجازاتهای مقرر در ماده 32 قانون محکوم خواهند نمود.


7- آئین نامه اجرائی نحوه انجام معاینه و صدور برگ معاینه فنی خودرو مصوب 7/8/82 هیئت وزیران



هیئت وزیران در جلسه مورخ 4/8/1382 بنا به پیشنهاد شماره 61/6/1/53582 مورخ 27/8/1381 وزارت کشور و به استناد بند 5 ماده 32 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1380 آئین نامه اجرائی نحوه انجام معاینه و صدور برگ معاینه فنی خودرو را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1 – عبارات و اصطلاحاتی که در این آئین نامه به کار رفته است ، دارای تعاریف زیر باشند:

الف – قانون: بند (5) الحاقی ماده 32 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین ، مصوب 1380

ب – معاینه فنی : بازدید ظاهری و آزمایشهای فنی برای تشخیص اصالت خودرو و سنجش میزان سلامت فنی، ایمنی و زیست محیطی وسیله نقلیه.

پ- برگ یا برچسب معاینه فنی : گواهی انجام معاینه فنی که توسط ستادهای معاینه فنی خودرو یا مراکز فنی مجاز صادر و برگه به متقاضی تحویل و برچسب به سمت راست شیشه جلو الصاق می گردد.

ت- اعتبار برگ معاینه فنی : زمان درج شده در متن برگ معاینه فنی وسیله نقلیه است.

ث- وسیله نقلیه شخصی : وسیله نقلیه موتوری که دارای پلاک شخصی می باشد.

ج- وسیله نقلیه عمومی: وسیله نقلیه موتوری که دارای پلاک عمومی می باشد.

چ- وسیله نقلیه دولتی: وسیله نقلیه موتوری که دارای پلاک دولتی یا نظامی می باشد.

ح- نقص فنی: هر نوع نقصان یا تغییر در وضعیت ظاهری و فنی وسیله نقلیه که موجب کاهش ضریب ایمنی در رانندگی و یا افزایش بیش از حد مجاز گازهای آلاینده هوا و یا بیش از حد مجاز صدا گردد.

خ – ستاد معاینه فنی: تشکیلات متمرکز برای برنامه ریزی ، هدایت ریزی، نظارت و کنترل فعالیت مراکز فنی معاینه خودرو و مراکز معاینه فنی مجاز که توسط شهرداریها و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای ایجاد می گردد.

د- مراکز فنی مجاز: مراکزی که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با رعایت ضوابط و مقررات ستاد معاینه فنی وابسته به شهرداری و یا سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای ، برحسب مورد برای انجام معاینه فنی وسایل نقلیه درون شهری و برون شهری ایجاد می گردد.

ماده 2 – رانندگی با وسیله نقلیه ای که فاقد برگ معاینه فنی معتبر می باشد ، ممنوع است.دارندگان وسایل نقلیه مکلفند وسایل نقلیه خویش را جهت انجام معاینه فنی مجاز تعیین شده حاضر و پس از احراز شرایط لازم ، برگه یا برچسب معاینه دریافت نمایند.

تبصره- در طول مدتی که برچسب یا برگه معاینه فنی اعتبار دارد ، در صورت بروز نقص فنی، مالک موظف است نسبت به رفع نقص اقدام نمایند.

ماده 3 – ضوابط ایجاد ، تشخیص صلاحیت ، اختیارات، نحوه صدور مجوز و نظارت بر مراکز فنی مجاز و قسمتهائی که باید مورد معاینه قرار گیرند ، براساس دستورالعملی خواهد بود که توسط کارگروهی با مسئولیت وزارت کشو و عضویت وزارتخانه های راه و ترابری ، صنایع و معادن ، سازمان محیط زیست و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تهیه و ابلاغ می شود.

تبصره – معاینه فنی باید توسط مهندسان یا کاردانهای فنی و یا افراد با تجربه داریا گواهی انجام کار از مراجع صلاحیت دار صورت پذیرد.

ماده 4 – ستادهای معاینه فنی و مراکز معاینه فنی مجاز به منظور تشخیص اصالت خودرو در هنگام معاینه فنی ضمن هماهنگی با نیروی انتظامی از کارشناسان واجد شرایط استفاده می نمایند.

ماده 5 – دوره های معاینه فنی انواع خودروها به شرح زیر می باشد:

الف- انواع وسایل نقلیه عمومی مسافربری و باربری در فواصل سه ماهه یا بیشتر .

ب- وسایل نقلیه متعلق به دولت ، نهادهای عمومی و غیر دولتی ، نیروهای نظامی و انتظامی در فواصل سه ماهه یا بیشتر.

پ- سایر وسایل نقلیه و موتورسیکلتها در فواصل سالانه یا بیشتر.

تبصره 1 – برای خودروهای فرسوده ( موضوع تصویب نامه ) شماره 2508/ت22175 هــ مورخ 24/1/1382 ) برگه معاینه فنی صادر نخواهد شد.

تبصره 2 – خودروهای نو تا دو سال پس از تولید نیاز به اخذ برچسب یا برگه معاینه فنی ندارند.

ماده 6- مراکز مجاز معاینه فنی برای وسایل نقلیه ای که سالم و بدون نقص فنی تشخیص داده شوند ، برگ معاینه فنی صادر می نمایند . چنانچه ضمن معاینه ، وسیله نقلیه را تا تاریخی که در برگ اجازه نامه صادر شده و به وی تسلیم می گردد، به تعمیرگاه یا توقفگاه منتقل سازد.

تبصره – چنانچه وسیله نقلیه ای فاقد اصالت تشخیص داده شود ، ضمن عدم صدور برگ معاینه فنی ، مراتب به مراجع انتظامی اطلاع داده می شود.

ماده 7- ستاد معاینه فنی خودرو شهرداریها و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای با همکاری نمایندگان سازمان حفاظت محیط زیست و نیروی انتظامی موظفند بر نحوه عملکرد مراکز صدور برگ معاینه فنی براساس دستورالعمل موضوع ماده (3) این آیین نامه نظارت مستمر اعمال نمایند و در صورت مشاهده عدم رعایت ضوابط و مقررات نسبت به جلوگیری از ادامه تخلف و رفع آنها اقدام و در صورت تکرار مجوز مرکز برای انجام معاینه فنی و صدور برگ معاینه فنی ابطال می گردد.

ماده 8- تا پایان برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در شهرهائی که تجهیزات کامل انجام معاینه فنی وجود ندارد ، مراکز مجاز معاینه فنی می توانند با تائید کارگروه موضوع ماده (3) این آئین نامه نسبت به انجام معاینه فنی با رعایت حداقل شرایط مورد قبول نمایندگان اعضای کارگروه یاد شده در استانها ، اقدام نمایند.

ماده 9 – مراکز مجاز علاوه بر هزینه های معاینه فنی ، مبلغ ده هزار ریال دریافت و به حساب خزارنه داری کل واریز می نمایند .

ماده 10- برگه و برچسبهای معاینه فنی مورد استفاده در مراکز مجاز معاینه فنی سراسر کشور براساس طرح نمونه مورد تائید کارگروهی متشکل از سازمان شهرداریهای کشور ، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای ، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمان حفاظت محیط زیست می باشد.

تبصره – برگه و برچسب معاینه فنی که از طریق ستاد معاینه فنی و مراکز مجاز صادر می شود ، در سراسر کشور معتبر است.

ماده 11- ادارات راهنمائی و رانندگی و پلیس راه موظفند با متخلفان موضوع این آئین آیین نامه برابر مقررات رفتار نمایند.



8- آیین نامه نحوه از رده خارج کردن خودروهای فرسوده مصوب 22/1/82 هیئت وزیران



ماده1 – در این آیین نامه خودروی فرسوده به خودروئی اطلاق می شود که نتواند درآزمایش معاینه فنی خودرو ، شرایط لازم را احراز نماید یا براساس ماده 2 این آیین نامه فرسوده اعلام می گردد.